ย้อนเวลาถวิลหาอดีต…พิพิธภัณฑ์บ้านคุณหลวงฤทธิณรงค์รอน

หุ่นยนต์ดินสอ ดูแลผู้สูงอายุ และผู้ป่วยติดเตียง
February 19, 2018
เที่ยว “ทุ่งครุเกษตรแฟร์ 61” ภูมิใจในฐานรากไทย พอใจในความเป็นอยู่
March 2, 2018

หากใครชื่นชอบประวัติศาสตร์ ผสานไปกับวัฒนธรรมชุมชนท้องถิ่น ทีมงานตะลุยกทม. ขอแนะนำพิพิธภัณฑ์บ้านคุณหลวงฤทธิณรงค์รอน อาคารสไตล์ยุโรปสมัยรัชกาลที่ 6 ของหลวงฤทธิณรงค์รอน และได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นอาคารอนุรักษ์ที่ทรงคุณค่าทางสถาปัตยกรรมครับ
พิพิธภัณฑ์บ้านคุณหลวงฤทธิณรงค์รอน ตั้งอยู่ริมคลองบางหลวงหรือคลองบางกอกใหญ่ จัดตั้งเป็นพิพิธภัณฑ์เมื่อปี พ.ศ. 2543 ปัจจุบันอยู่ในความดูแลของโรงเรียนฤทธิณรงค์รอน โดยชั้นบนเป็นพิพิธภัณฑ์บ้านคุณหลวงฤทธิณรงค์รอน ชั้นล่างเป็นสำนักงานผู้อำนวยการโรงเรียน และห้องดนตรีไทย
ชั้นล่างของอาคาร

มีห้องโถงกลางสี่เหลี่ยมผืนผ้าใช้ลูกเล่นต่างๆ ในการออกแบบ เป็นหนึ่งในเสน่ห์ของอาคารแห่งนี้ พร้อมประดับด้วยโคมไฟระย้าสวยงาม และมีรูปถ่าย และรูปเขียนของคุณหลวงฯ กับภรรยาทั้งสอง ส่วนพื้นอาคาร เป็นพื้นกระดานทำจากไม้สัก เช่นเดียวกับส่วนประกอบอื่นที่เป็นไม้ ประตูหน้าต่างบันไดช่องลมใช้ไม้สักทั้งหมด

มองลอดผนังโค้งของห้องโถงกลาง จะเห็นบันไดเวียนครึ่งวงกลมเป็นทางขึ้นสู่ชั้นสอง บันไดนี้ความพิเศษอยู่ที่ไม่มีเสารับน้ำหนักแต่ใช้วิธีถ่ายน้ำหนักไปสู่ผนังแสดงถึงฝีมือของผู้ออกแบบก่อสร้าง เหนือบันไดมีหน้าต่างและช่องกระจกสูงให้แสงและลมผ่านได้ ถ้ามองผ่านหน้าต่างจะเห็นหลังบ้านซึ่งในอดีตเป็นเรือนบริวาร

ชั้นบนอาคาร 

จัดเป็นพิพิธภัณฑ์ แบ่งเป็น 4 ห้อง ได้แก่ ห้องจัดแสดงเครื่องลายคราม ที่หลวงฤทธิณรงค์รอนแสวงหามาสะสม จนชาวบางหลวงเรียกบ้านหลังนี้ว่า “บ้านกระถางลายคราม” ถัดไปเป็นห้องจัดแสดงศานาพุทธ (พระพุทธรูป พระอริยสงฆ์) ห้องจัดแสดงภาพบูรพมหากษัตริย์ไทยและภาพในอดีต และห้องจัดแสดงวิถีชีวิตในอดีต

ห้องติดกันเป็นห้องกลาง เคยเป็นห้องนอนของคุณหลวง ผนังด้านซ้ายและขวาของห้องมีประตูด้านละสองบานเชื่อมห้องถึงกันหมด และทำให้อากาศถ่ายเทได้ดี และที่แห่งนี้ได้ประดิษฐานสิ่งของล้ำค่าคือ พระบรมฉายาลักษณ์พระราชทาน ซึ่งไม่แน่ชัดว่าเป็นของรัชกาลที่ 5 หรือ รัชกาลที่ 6 เนื่องจากส่วนพระพักตร์ไม่ชัด แต่ด้านล่างของพระบรมฉายาลักษณ์มีลายพระหัตถ์สลักไว้ว่า “ให้หลวงฤทธิณรงค์รอน” และห้องเล็กด้านหลังจัดแสดงชุดไทยและศิลปหัตถกรรมท้องถิ่นที่มีผู้บริจาค
ด้านหน้าห้องคุณหลวงเป็นระเบียง มองลงไปด้านล่างจะเห็นสนามรูปวงรี มีกระถางลายครามปลูกบัวล้อมรอบ ถัดออกไปเป็นศาลาท่าน้ำ ระหว่างระเบียงกับห้องนอนคั่นด้วยประตูบานเฟี้ยม ซึ่งเปิดได้กว้างรับลมที่พัดมาจากคลองผ่านเข้าไปในตัวบ้าน
พระพุทธมงคลฤทธิณรงค์รอนรังสรรค์ ขนาดสูงเท่าคนจริง คุณหลวงสร้างขึ้นเพื่ออุทิศให้คุณพริ้งภรรยาคนแรกซึ่งเจ็บป่วยบ่อย ตามความเชื่อของคนสมัยก่อนว่าจะช่วยให้ดีขึ้น ประกอบกับคุณหลวงท่านมีศรัทธาในพระพุทธศาสนา พระพุทธรูปองค์นี้ผ่านการบูรณะโดยกรมศิลปากร
คุณหลวงเสียชีวิตเมื่ออายุ 80 ปี ในรัชสมัยของรัชกาลที่ 8 เนื่องจากคุณหลวงไม่มีทายาทโดยตรง ภรรยาคนที่สองคือ นางแจ่ม แสงมณี ซึ่งป่วยด้วยโรคชรา ได้ยกที่ดินและสิ่งปลูกสร้างที่เป็นที่อยู่ ณ คลองบางหลวง ให้แก่กระทรวงศึกษาธิการ เพื่อจัดเป็นสถานศึกษา ญาติซึ่งเป็นผู้แทนของนางแจ่มได้ทำพิธีมอบที่ดินทั้งหมด เนื้อที่ 6 ไร่ 2 งาน 72 ตารางวาพร้อมสิ่งปลูกสร้าง คือ อาคทรงยุโรป 1 หลัง และบ้านริมคลองภายในเนื้อที่อีก 1 หลัง ให้กับกระทรวงศึกษาธิการ เมื่อวันที่ 14 กุมภาพันธ์ พ.ศ.2507 และได้ถือเป็นการกำเนิดโรงเรียนฤทธิณรงค์รอนตั้งแต่บัดนั้นเป็นต้นมา
ที่ตั้ง : โรงเรียนฤทธิณรงค์รอน ซอยเพชรเกษม 2 ถนนเพชรเกษม แขวงวัดท่าพระ เขตบางกอกใหญ่ กรุงเทพมหานคร 10600
โทร. : 0 2465 4580
การเดินทาง
รถยนต์ส่วนตัว : หากมาจากวงเวียนใหญ่ กลับรถที่แยกท่าพระ เลี้ยวซ้ายเข้าซอยเพชรเกษม 2 (เชิงสะพานนวจำเนียร)
รถโดยสารประจำทาง :  สาย 7, 7ก, , 42, 80ก, 84, ปอ 542
ไม่เสียค่าเข้าชม (หากเข้าชมเป็นหมู่คณะโปรดทำหนังสือแจ้งล่วงหน้า)
พิพิธภัณฑ์บ้านคุณหลวงฤทธิณรงค์รอน