ตำนานบทใหม่แห่งสายน้ำเจ้าพระยา โกดังบ้าน “หวั่งหลี” เขตคลองสาน

ตลาดน้ำบึงพระยา ตลาดน้ำแห่งใหม่สะท้อนวิถีชุมชนริมคลอง
September 26, 2017
พระราชกรณียกิจ รัชกาลที่ ๙ ด้านการศึกษา
October 4, 2017

ตำนานบทใหม่แห่งสายน้ำเจ้าพระยา กำลังจะเกิดขึ้นบนพื้นที่เก่าแก่ของตระกูล “หวั่งหลี” จากท่าเรือกลไฟ “ฮวย จุ่ง ล้ง” ศูนย์กลางการค้าและขนส่งสินค้าอันเลื่องชื่อในอดีตฝั่งธนบุรี ได้ถูกพลิกฟื้นสู่แหล่งท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมไทย-จีน ในนาม “ล้ง 1919” (LHONG 1919) ซึ่งจะเปิดให้เยี่ยมชมในเดือนพฤศจิกายน 2560 เพื่อให้คนทุกวัยได้เรียนรู้ประวัติศาสตร์ ผ่านศิลปวัฒนธรรม และวิถีชีวิตของชาวจีนโพ้นทะเลในประเทศไทยตั้งแต่ยุคเฟื่องฟูจวบจนปัจจุบัน
โกดังบ้านหวั่งหลี เป็นบ้านประจำตระกูลหวั่งหลี มีอายุกว่า 130 ปี ตั้งอยู่ริมฝั่งแม่น้ำเจ้าพระยา สุดถนนเชียงใหม่ ซอยวัดทองธรรมชาติ เขตคลองสาน มีขนาดพื้นที่ 6 ไร่ พร้อมพื้นที่ใช้สอยของอาคาร 6,800 ตารางเมตร เดิมนั้นเป็นท่าเรือกลไฟขนาดใหญ่ของพระยาพิศาลศุภผล (ชื่น) ต้นตระกูลพิศาลบุตร จนกระทั่งในปีพ.ศ.2462 (ค.ศ.1919) นายตันลิบบ๊วย แห่งตระกูลหวั่งหลี ได้เข้ามาเป็นเจ้าของฮวยจุ่งล้งคนใหม่ และได้ปรับท่าเรือให้เป็นอาคารสำนักงาน และโกดังเก็บสินค้าสำหรับกิจการค้าของตระกูลหวั่งหลี ปัจจุบันบ้านหลังนี้ไม่ได้ใช้เป็นที่อยู่อาศัยแล้ว จะเปิดใช้เฉพาะเพื่อประกอบพิธีสำคัญของตระกูลหวั่งหลีเท่านั้น และด้วยความสวยงามของสถาปัตยกรรมอันทรงคุณค่าของบ้านหวั่งหลี ทำให้บ้านหวั่งหลีได้รับรางวัลอาคารอนุรักษ์ดีเด่น จากสมาคมสถาปนิกสยามในพระบรมราชูปถัมภ์ เมื่อปี พ.ศ.2527 ให้เป็นอาคารเก่าที่มีคุณค่าทางทางสถาปัตยกรรม สมควรได้รับการบูรณะและอนุรักษ์อีกด้วยครับ
ความเก่าแก่ของบ้านหวั่งหลีไม่ธรรมดาเลยครับ ยิ่งเมื่อเดินเข้ามาภายในบริเวณบ้านหวั่งหลี เห็นเรือนแถวแบบจีนรุ่นเก่าขนาดใหญ่ 2 ชั้น จำนวน 3 หลัง และมีลานโล่งกว้างบริเวณหน้าบ้าน ตึกตรงกลางที่เป็นเรือนประธาน หันหน้าออกสู่แม่น้ำเจ้าพระยา เป็นห้องบูชาประดิษฐาน “องค์เจ้าแม่หม่าโจ้ว” หรือ “เจ้าแม่ทับทิม” ซึ่งเป็นที่เคารพนับถือของชาวจีน ก่อนออกเดินทางไปค้าขายทางทะเลทุกครั้ง พ่อค้ารวมถึงลูกเรือก็จะมาไหว้ศาลเจ้าแม่ทับทิมแห่งนี้ เพื่อขอพรให้เดินทางไปกลับอย่างปลอดภัยครับ และเมื่อเราเห็นหน้าไปมองท้องน้ำของแม่น้ำเจ้าพระยาแล้ว ก็ซึมซับได้ถึงบรรยากาศความรุ่งเรืองของฮ่วยจุ่งล้งขนาดใหญ่แห่งนี้ในอดีต ความคึกคักของการค้า การเดินเรือสำเภาขนส่งสินค้า และการนัดพบปะของพ่อค้าชาวจีนในสมัยรัชกาลที่ 3 ก็ผุดขึ้นมาในหัวทันทีเลยครับ
อาคารโกดังบ้านหวังหลีทรุดโทรมไปตามกาลเวลา เจ้าของบ้านจึงได้บูรณะซ่อมแซมเพื่อรักษาโบราณสถานแห่งนี้ ทั้งยังรักษาลวดลายภาพวาดบนฝาผนังและกรอบวงกบหน้าต่างให้คงสภาพความงดงามให้ได้มากที่สุด

ด้วยความร่วมมือที่จะฟื้นฟูโกดังสินค้าบ้านหวั่งหลีและท่าเรือกลไฟฮ่วยจุ่งล้ง พร้อมเปิดเป็นพื้นที่สาธารณะเพื่อให้ประชาชนได้ศึกษามรดกทางวัฒนธรรมไทย-จีน อันทรงคุณค่านี้ กรุงเทพมหานคร ได้มอบหมายให้สำนักงานเขตคลองสาน ดำเนินการจัดระเบียบพื้นที่ รวมทั้งให้ประสานหน่วยงานด้านสาธารณูปโภค เพื่อจัดระเบียบสายไฟฟ้าและสายสื่อสาร และตัดแต่งกิ่งไม้บริเวณถนนเชียงใหม่ ให้เป็นระเบียบเรียบร้อยสวยงาม  โดยโกดังบ้านหวั่งหลี จะเปิดต้อนรับผู้ค้นให้เข้าไปสัมผัสบรรยากาศย้อนยุคของโกดังสินค้าและย่านการค้าชาวจีนโบราณในเดือนพฤศจิกายน 2560 ครับ